Αλλεργική ρινίτιδα
Τι είναι η αλλεργική ρινίτιδα;
Η αλλεργική ρινίτιδα είναι φλεγμονή του ρινικού βλεννογόνου που προκαλείται από αλλεργική αντίδραση του οργανισμού σε ουσίες του περιβάλλοντος (αλλεργιογόνα), όπως η γύρη ή η σκόνη.
Ποια είναι τα συχνότερα αλλεργιογόνα;
Τα πιο κοινά αλλεργιογόνα είναι:
- Γύρη φυτών (δέντρα, αγριόχορτα)
- Ακάρεα οικιακής σκόνης
- Τρίχες και επιθήλια ζώων
- Μούχλα
- Επαγγελματικά αλλεργιογόνα (π.χ. αλεύρι)
Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα;
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
- Φτέρνισμα (συχνά επαναλαμβανόμενο)
- Ρινική καταρροή (διαυγής)
- Ρινική συμφόρηση (μπούκωμα)
- Κνησμό ( φαγούρα) στη μύτη, στα μάτια ή στον λαιμό
- Δακρύρροια και ερυθρότητα ματιών
Ποιο είναι το παθοφυσιολογικό αίτιο;
Η αλλεργική ρινίτιδα είναι IgE-μεσολαβούμενη αντίδραση υπερευαισθησίας τύπου Ι.
Μετά την έκθεση στο αλλεργιογόνο ενεργοποιούνται μαστοκύτταρα, απελευθερώνονται μεσολαβητές (κυρίως ισταμίνη) και προκαλείται φλεγμονή και αγγειοδιαστολή στον ρινικό βλεννογόνο που είναι η αιτία της συμφόρησης.
Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι αλλεργικής ρινίτιδας;
Ναι, διακρίνεται σε:
- Εποχική αλλεργική ρινίτιδα (π.χ. άνοιξη – γύρη)
- Ολοετή αλλεργική ρινίτιδα (π.χ. ακάρεα σκόνης)
Πώς διαγιγνώσκεται;
Η διάγνωση βασίζεται:
- Στο ιστορικό και τα συμπτώματα (το πιο σημαντικό)(Φωτο 1)
- Κλινική εξέταση και Ρινοσκόπηση όπου επισκοπούνται ωχρός ή κυανωτικός βλεννογόνος, οιδηματώδεις κάτω ρινικές κόγχες και υδαρείς εκκρίσεις. (Φωτο 2)
- Επιβεβαίωση με αλλεργικά test:
H πιο συχνή εξέταση: δερματικές δοκιμασίες (Skin prick tests): Αναζητά ευαισθητοποίηση σε γύρεις, ακάρεα, μύκητες,επιθήλια ζώων. - Σε αιματολογικές εξετάσεις (ειδικά IgE στο αίμα)
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η θεραπεία περιλαμβάνει:
- Αποφυγή αλλεργιογόνων (όπου είναι εφικτό)
- Φαρμακευτική αγωγή:
- Αντιισταμινικά
- Ρινικά κορτικοστεροειδή
- Αποσυμφορητικά (για μικρό χρονικό διάστημα)
- Ανοσοθεραπεία (εμβόλια αλλεργίας) σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Είναι ασφαλή τα ενδορινικά κορτικοστεροειδή;
Ναι. Και αυτό γιατί δρουν τοπικά στη μύτη, όχι σε ολόκληρο το σώμα.
Ελάχιστη ποσότητα του φαρμάκου εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος.
Έχουν μελετηθεί εκτενώς, συμπεριλαμβανομένης της μακροχρόνιας χρήσης.
Είναι ασφαλή για τους περισσότερους ενήλικες και παιδιά (τα όρια ηλικίας εξαρτώνται από το συγκεκριμένο σπρέι).
Συχνές παρενέργειες (συνήθως ήπιες)
Για πόσο χρονικό διάστημα μπορεί να χορηγούνται;
Για τους περισσότερους ανθρώπους, η μακροχρόνια καθημερινή χρήση είναι ασφαλής, ειδικά για χρόνιες αλλεργίες. Ο κίνδυνος εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών από στεροειδή (όπως αύξηση βάρους, απώλεια οστικής μάζας, καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος) είναι εξαιρετικά χαμηλός σε σύγκριση με τα από του στόματος στεροειδή.
Έχει θέση η χειρουργική αντιμετώπιση;
Έχει περιορισμένο ρόλο. Μόνο σε μεγάλη υπερτροφία των κάτω ρινικών κογχών μπορεί να έχει θέση η σμίκρυνση αυτών με χειρουργείο.
Είναι επικίνδυνη η αλλεργική ρινίτιδα;
Δεν είναι επικίνδυνη για τη ζωή, αλλά:
- Μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την ποιότητα ζωής
- Συνδέεται συχνά με άσθμα, ρινοκολπίτιδα και ωτίτιδα
Μπορεί να προληφθεί;
Η πλήρης πρόληψη δεν είναι πάντα δυνατή, αλλά βοηθούν:
- Καθαρό περιβάλλον χωρίς σκόνη
- Χρήση καλυμμάτων για ακάρεα
- Αποφυγή έκθεσης σε γύρη τις ώρες αιχμής
- Συστηματική ιατρική παρακολούθηση
Συχνές Ερωτήσεις
- Ρινόρροια (καταρροή, συνήθως διαυγής)
- Ρινική συμφόρηση (μπούκωμα)
- Πταρμοί (συνεχόμενα φτερνίσματα)
- Κνησμός στη μύτη ή δακρύρροια
Η διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και την κλινική εικόνα, και επιβεβαιώνεται με ειδικές αλλεργιολογικές εξετάσεις. Η διάγνωση είναι κλινική, όταν τα συμπτώματα είναι τυπικά, και ανοσολογικά επιβεβαιωμένη, όταν αποδεικνύεται παρουσία ειδικών IgE στο αίμα.
Τα ενδορινικά κορτιζονούχα sprays.Οι γιατροί συχνά τα συνιστούν ως θεραπεία πρώτης γραμμής για την αλλεργική ρινίτιδα επειδή είναι αποτελεσματικά και ασφαλή.
Η αλλεργική ρινίτιδα έχει κληρονομική προδιάθεση, αλλά δεν κληρονομείται άμεσα ως νόσος. Κληρονομείται η ατοπία, δηλαδή η γενετική τάση του οργανισμού να παράγει αυξημένα αντισώματα IgE απέναντι σε αλλεργιογόνα.
Αν ένας γονέας έχει αλλεργία τότε υπάρχει 30–50% πιθανότητα το παιδί να εμφανίσει αλλεργικό νόσημα. Αν και οι δύο γονείς έχουν αλλεργία τότε υπάρχει 60–80% πιθανότητα. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί θα έχει την ίδια αλλεργία, αλλά ότι έχει αυξημένη ευαισθησία.