Μη αλλεργική ρινίτιδα
H πιο συχνή μορφή της μη αλλεργικής ρινίτιδας είναι η μη αλλεργική ρινοπάθεια που συναντάται και ως αγγειοκινητική ρινίτιδα ή υπεραντιδραστική ρινίτιδα ή και ιδιοπαθή ρινίτιδα. Είναι μια χρόνια φλεγμονή του ρινικού βλεννογόνου χωρίς κλινικά σημεία ενδορινικής λοίμωξης και καμία ένδειξη ταυτόχρονης παρουσίας αλλεργικής νόσου.
Παθοφυσιολογία (τι συμβαίνει στον οργανισμό)
Η ακριβής αιτία δεν είναι πλήρως γνωστή, αλλά γνωρίζουμε ότι εμπλέκονται
- Δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος (υπερδραστηριότητα του παρασυμπαθητικού)
- Αυξημένη αγγειακή διαπερατότητα
- Υπεραντίδραση των νευρικών απολήξεων του ρινικού βλεννογόνου
➡️ Αποτέλεσμα: οίδημα, αυξημένες εκκρίσεις και ρινική συμφόρηση.
Υπάρχουν εκλυτικοί παράγοντες;
Τα συμπτώματα προκαλούνται ή επιδεινώνονται από μη ειδικά ερεθίσματα, όπως:
- Αλλαγές θερμοκρασίας ή υγρασίας
- Κρύος αέρας
- Έντονες οσμές, καπνός, αρώματα
- Ατμοσφαιρική ρύπανση
- Στρες ή συναισθηματική φόρτιση
- Αλκοόλ ή πικάντικες τροφές
- Ορμονικές μεταβολές (π.χ. εγκυμοσύνη)
- Χωρίς συγκεκριμένο ερέθισμα
Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα;
Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:
- Ρινική συμφόρηση (συνήθως εναλλασσόμενη)
- Καταρροή (διαυγής)
- Φτέρνισμα (λιγότερο έντονο από την αλλεργική ρινίτιδα)
- Αίσθημα «βουλωμένης» μύτης
- Οπισθορινική καταρροή
ΔΕΝ συνοδεύεται συνήθως από:
Κνησμό ματιών/μύτης
Επιπεφυκίτιδα
Εποχικότητα (είναι όλο τον χρόνο)
Ποιες είναι οι διαφορές από την αλλεργική ρινίτιδα;
| Μη αλλεργική ρινοπάθεια | Αλλεργική |
| Μη αλλεργική αντίδραση | Αλλεργική αντίδραση |
| Αρνητικά αλλεργικά τεστ | Θετικά αλλεργικά τεστ |
| Εκλύεται από φυσικά ερεθίσματα | Εκλύεται από αλλεργιογόνα |
| Χωρίς IgE σχέση | IgE-εξαρτώμενη |
Πως τίθεται η διάγνωση;
Η διάγνωση είναι κυρίως διάγνωση αποκλεισμού: Λαμβάνεται ένα πλήρες και λεπτομερές ιστορικό , γίνεται ΩΡΛ εξέταση, τα αλλεργικά τεστ που διενεργούνται είναι αρνητικά και αποκλείονται αλλεργική ρινίτιδα, χρόνια ιγμορίτιδα ( πιθανώς και με αξονική τομογραφία ρινός –παραρρινίων) και φαρμακευτική ρινίτιδα.
- Δεν υπάρχουν ειδικά τεστ που να επιβεβαιώνουν τη διάγνωση ρινίτιδας σε μη αλλεργικές καταστάσεις
Ποια είναι η αντιμετώπιση;
Η θεραπεία στοχεύει στον έλεγχο των συμπτωμάτων, όχι στην ίαση.
Συντηρητικά μέτρα
- Αποφυγή εκλυτικών παραγόντων
- Ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό
Φαρμακευτική αγωγή
- Ρινικά κορτικοστεροειδή
- Ρινικά αντιχολινεργικά (ιπρατρόπιο) → ιδιαίτερα για καταρροή
- Ρινικά αντιισταμινικά (παρότι δεν είναι αλλεργία)
- Αποφυγή παρατεταμένης χρήσης αποσυμφορητικών
Επεμβατικές λύσεις (σε ανθεκτικές περιπτώσεις)
- Χειρουργική μείωση κάτω ρινικών κογχών
- Aπονευρώνοντας τη μύτη από τη δράση του ΑΝΣ με διατομή του βιδιανού νεύρου
Πρόγνωση
Είναι μία καλοήθης αλλά χρόνια κατάσταση.
Τα συμπτώματα συχνά ελέγχονται καλά με σωστή αγωγή. Δεν εξελίσσεται σε σοβαρή νόσο, αλλά επηρεάζει την ποιότητα ζωής.
Συχνές Ερωτήσεις
Η μη αλλεργική ρινίτιδα είναι φλεγμονή της μύτης που δεν οφείλεται σε αλλεργία ή λοίμωξη από κάποιο μικρόβιο.
Χαρακτηρίζεται από μπουκωμένη μύτη ,καταρροή ( συνήθως διαυγής), φτέρνισμα που προκαλούνται ή επιδεινώνονται από μη ειδικά ερεθίσματα όπως αλλαγές θερμοκρασίας ή υγρασίας, έντονες οσμές, καπνός, αρώματα, αλκοόλ ή πικάντικες τροφές, stress ή συναισθηματική φόρτιση ή και χωρίς συγκεκριμένο ερέθισμα.
Μη αλλεργική ρινοποπάθεια Αλλεργική ρινίτιδα
Μη αλλεργική αντίδραση Αλλεργική αντίδραση
Αρνητικά αλλεργικά τεστ Θετικά αλλεργικά τεστ
Εκλύεται από φυσικά ερεθίσματα Εκλύεται από αλλεργιογόνα
Χωρίς IgE IgE-εξαρτώμενη
Βασικά σημάδια για διάκριση:
φαγούρα + φτέρνισμα → αλλεργία
πόνος στο πρόσωπο + παχύρρευστη βλέννα → ιγμορίτιδα
μπούκωμα χωρίς αλλεργία που χειροτερεύει με μυρωδιές/καιρό → μη αλλεργική ρινοπάθεια
Η βασική θεραπευτική προσέγγιση συνήθως συνδυάζει :
Αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων
Ρινικά σπρέι (κορτικοστεροειδή, αντιισταμινικά)
Ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό (καθαρίζουν τη μύτη από σκόνη, βλέννα και ερεθιστικούς παράγοντες).