Απόστημα τραχήλου
Τι είναι το απόστημα τραχήλου;
Είναι η συλλογή πύου στους ιστούς του τραχήλου, που σχηματίζεται λόγω βακτηριακής λοίμωξης. Πρόκειται για εστία φλεγμονής όπου τα λευκά αιμοσφαίρια συγκεντρώνονται για να καταπολεμήσουν τα βακτήρια, αλλά προκαλούν συσσώρευση πύου.Είναι μια κατάσταση που χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει πολύ σοβαρή.
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες;
- Βακτηριακέςλοιμώξεις (Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes).
- Επιπλοκές από οδοντικές ή φαρυγγικές λοιμώξεις (αμυγδαλίτιδα, οδοντικά αποστήματα).
- Τραυματισμοί ή ξένα σώματα στον λαιμό.
- Υποκείμενα νοσήματα όπως ανοσοκαταστολή ή σακχαρώδης διαβήτης.
Ποιοι τύποι αποστημάτων τραχήλου υπάρχουν;
Επιφανειακά: κάτω από το δέρμα, συνήθως μετά από τραυματισμό ή δερματική λοίμωξη.
Eν τω βάθει : στα βαθύτερα επίπεδα ( παραφαρυγγικός , οπισθοφαρυγγικός χώρος). Είναι πιο επικίνδυνα, καθώς μπορεί να επεκταθούν σε σημαντικές ανατομικές περιοχές και να επηρεάσουν ζωτικά όργανα (τραχεία, αεραγωγός, μεγάλα αγγεία).Αυτά χρειάζονται νοσηλεία και επείγουσα πολλές φορές αντιμετώπιση.
Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα;
Διόγκωση στο τράχηλο με έντονο πόνο, το σημείο είναι ζεστό, κόκκινο , οιδηματώδες και πολύ ευαίσθητο. Μπορεί να υπάρχει πυρετός ,ρίγη, κακουχία. Η διόγκωση αυτή προοδευτικά μπορεί να μεγαλώνει και μερικές φορές είναι σκληρή ή σαν να έχει υγρό μέσα. Ο ασθενής μπορεί να έχει δυσφαγία και αλλοίωση φωνής.
Επείγοντα σημεία: Οίδημα που προκαλεί απόφραξη αεραγωγού με δύσπνοια και σηπτική κατάσταση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται με την επισκόπηση και ψηλάφηση της τραχηλικής διόγκωσης, την αξιολόγηση των συμπτωμάτων, κλινική εξέταση του στοματοφάρυγγα και ενδοσκόπηση του υποφάρυγγα και λάρυγγα.
Ο απεικονιστικός έλεγχος με υπερηχογράφημα για επιφανειακά αποστήματα και αξονική τομογραφία (CT) με σκιαγραφικό για εν τω βάθει αποστήματα βοηθούν στην εντόπιση του αποστήματος και τη θέση του (Φωτο).
Ο αιματολογικός έλεγχος θα δείξει σημεία έντονης φλεγμονής.
Επίσης ο μικροβιολογικός έλεγχος με την καλλιέργεια πύου βοηθά στην αναγνώριση των υπεύθυνων μικροβίων και χορήγηση της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής.
Πως αντιμετωπίζονται τα τραχηλικά αποστήματα;
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα:
- Τα επιφανειακά ( στο δέρμα ή ακριβώς κάτω από αυτό) χρειάζονται μικρή χειρουργική διάνοιξη και παροχέτευση του πύου συνήθως με τοπική αναισθησία. Χορηγούνται αντιβιοτικά ( που καλύπτουν σταφυλόκοκκο ,στρεπτόκοκκο) όταν υπάρχει πυρετός , η φλεγμονή είναι εκτεταμένη, υπάρχει κυτταρίτιδα γύρω από το απόστημα ή ο ασθενής έχει χαμηλή άμυνα οργανισμού (π.χ. διαβήτη). Συνήθως δεν χρειάζονται νοσηλεία.
- Τα εν τω βάθει αποστήματα χρειάζονται πάντα νοσοκομειακή αντιμετώπιση. Σχεδόν πάντα ξεκινά ισχυρή ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή ευρέως φάσματος ( για αερόβια και αναερόβια μικρόβια). Στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται χειρουργική διάνοιξη και παροχέτευση του αποστήματος για να αφαιρεθεί το πύον. Η παροχέτευση μπορεί να γίνει είτε διατραχηλικά (μέσω τομής στο δέρμα του λαιμού) όπου αφαιρείται το πύο και συχνά τοποθετείται παροχέτευση (drain) για λίγες ημέρες, είτε διαστοματικά (μέσα από το στόμα, σε ορισμένα αποστήματα) υπό γενική αναισθησία τις περισσότερες φορές.
Σε σοβαρές περιπτώσεις υπάρχει κίνδυνος απόφραξης αεραγωγού, οπότε ο ασθενής παρακολουθείται στενά στο νοσοκομείο ενώ πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι ακόμα και για τραχειοστομία.
Επίσης χρειάζεται ρύθμιση υποκείμενων νοσημάτων (π.χ. σαγχαρώδης διαβήτης)
Πιθανές επιπλοκές εάν δεν αντιμετωπισθεί έγκαιρα:
Ένα εν τω βάθει τραχηλικό απόστημα μπορεί να προκαλέσει επέκταση της λοίμωξης στο θώρακα και πρόκληση μεσοθωρακίτιδας ( μεγάλο ποσοστό θνητότητας), απόφραξη αεραγωγού, θρόμβωση μεγάλων φλεβών ( έσω σφαγίτιδα ) και σηψαιμία ή βακτηριαιμία (μια κατάσταση που μπορεί να απειλήσει τη ζωή).
Γι’ αυτό χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση από ΩΡΛ χειρουργό.
Πρόληψη
Καλή στοματική υγιεινή και έγκαιρη αντιμετώπιση λοιμώξεων.Έγκαιρη ιατρική παρακολούθηση σε λοίμωξη λαιμού ή δέρματος με οίδημα και πόνο.Έλεγχος υποκείμενων νοσημάτων όπως ο διαβήτης.
Συχνές Ερωτήσεις
Τα συμπτώματα είναι οίδημα στην περιοχή του τραχήλου που ξεκινά η φλεγμονή, έντονος πόνος, θερμότητα, ερυθρότητα ενώ υπάρχει σημαντική αίσθηση νοσηρότητας με πυρετό και κακουχία. Μπορεί να παρουσιαστεί δυσφαγία , αλλοίωση της φωνής και δύσπνοια σε προχωρημένες καταστάσεις λόγω απόφραξης του αεραγωγού που προκαλεί το οίδημα υποφάρυγγα και λάρυγγα.
Η διάγνωση γίνεται με την επισκόπηση και ψηλάφηση της τραχηλικής διόγκωσης, την εξέταση του στοματοφάρυγγα και την ενδοσκόπηση του υποφάρυγγα και λάρυγγα. Ο εργαστηριακός έλεγχος δείχνει λευκοκυττάρωση με αυξημένες ΤΚΕ, CRP. O απεικονιστικός έλεγχος με υπερηχογράφημα και σε εν τω βάθει τραχηλικές φλεγμονές με αξονική τομογραφία( με σκιαγραφικό) θα δείξει τη χαρακτηριστική εικόνα του αποστήματος.
Τα εν τω βάθει τραχηλικά αποστήματα χρειάζονται πάντα νοσοκομειακή αντιμετώπιση. Χορηγούνται ενδοφλέβια αντιβιοτικά ευρέως φάσματος και τις περισσότερες φορές πραγματοποιείται, υπό γενική αναισθησία, παροχέτευση του αποστήματος είτε διατραχηλικά (μέσω τομής στο δέρμα του τραχήλου) είτε διαστοματικά ( μέσα από το στόμα σε ορισμένες περιπτώσεις).
Αν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή, έντονη δυσκολία στην κατάποση, υψηλός πυρετός και γρήγορη αύξηση της τραχηλικής διόγκωσης.