Βραγχιακή κύστη
Τι είναι η βραγχιακή κύστη;
Η βραγχιακή κύστη είναι μια συγγενής αναπτυξιακή ανωμαλία του τραχήλου, η οποία προκύπτει από ατελή υποστροφή των βραγχιακών σχισμών κατά την εμβρυϊκή ζωή. Κατά την εμβρυογένεση, οι βραγχιακές σχισμές συμμετέχουν στον σχηματισμό δομών της κεφαλής και του τραχήλου. Η ατελής εξαφάνιση τους, κυρίως της δεύτερης βραγχιακής σχισμής, οδηγεί στη δημιουργία της βραγχιακής κύστης.
Πού εντοπίζεται συνήθως;
Η συχνότερη εντόπιση είναι:
- Στην πλάγια επιφάνεια του τραχήλου (Φωτο 1)
- Πρόσθια του στερνοκλειδομαστοειδούς μυός
- Κοντά στη γωνία της κάτω γνάθου
Σε ποια ηλικία εμφανίζεται;
- Μπορεί να υπάρχει από τη γέννηση
- Συχνά γίνεται αντιληπτή στην παιδική ηλικία ή στην εφηβεία
- Μερικές φορές εμφανίζεται για πρώτη φορά σε ενήλικες, συνήθως μετά από λοίμωξη
Ποια είναι η κλινική εικόνα;
- Ανώδυνη, μαλακή, ευκίνητη μάζα στον τράχηλο
- Σε περίπτωση λοίμωξης: πόνος, ερυθρότητα, τοπική θερμότητα πυρετός, πιθανή δημιουργία συριγγίου με εκροή υγρού
Πώς τίθεται η διάγνωση;
Η διάγνωση τίθεται με την κλινική εξέταση και το υπερηχογράφημα τραχήλου. Αξονική ή μαγνητική τομογραφία πραγματοποιούνται για τον ακριβή ανατομικό εντοπισμό και διαφοροδιάγνωση από άλλες τραχηλικές διογκώσεις. (Φωτο 2)
Μερικές φορές εκτελείται και παρακέντηση με βελόνα και το υγρό που συλλέγεται( παχύρευστο, κιτρινωπό) στέλνεται για εξέταση για κρυστάλλους χολερυθρίνης που όταν εντοπισθούν θεωρείται χαρακτηριστικό εύρημα της βραγχιακής κύστης.
Ποια είναι η διαφοροδιάγνωση;
Περιλαμβάνει:
- Λεμφαδενίτιδα
- Κύστη θυρεογλωσσικού πόρου
- Όγκους σιελογόνων αδένων
- Νεοπλασίες τραχήλου (κυρίως σε ενήλικες)
- Λεμφαγγείωμα
Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση;
Η χειρουργική εξαίρεση αποτελεί την οριστική θεραπεία.
Σε περίπτωση ενεργού λοίμωξης προηγείται συντηρητική αγωγή με αντιβιοτικά. Η επέμβαση γίνεται μετά την υποχώρηση της φλεγμονής
Μπορεί να ξαναεμφανιστεί;
- Αν αφαιρεθεί πλήρως, συνήθως δεν υποτροπιάζει
- Ατελής αφαίρεση μπορεί να οδηγήσει σε υποτροπή
Ποια είναι η πρόγνωση;
- Η πρόγνωση είναι εξαιρετική
- Η υποτροπή είναι σπάνια, εφόσον γίνει πλήρης αφαίρεση
- Η κακοήθης εξαλλαγή είναι εξαιρετικά σπάνια ( έχουν αναφερθεί περιστατικά βρογχογενούς καρκινώματος και θηλώδους καρκινώματος του θυρεοειδούς)
Πότε απαιτείται ιατρική εκτίμηση;
- Σε κάθε ανώδυνη διόγκωση τραχήλου
- Σε ταχεία αύξηση μεγέθους ή σημεία λοίμωξης
- Αν η κύστη επανεμφανίζεται συχνά
- Σε ενήλικες, για αποκλεισμό κακοήθειας
Συχνές Ερωτήσεις
Η βραγχιακή κύστη εμφανίζεται συνήθως ως μαλακή, ανώδυνη μάζα στη πλάγια χώρα του τραχήλου. Η μάζα αυτή είναι παρούσα ήδη από τη στιγμή της γέννησης, ο ασθενής όμως καταλαβαίνει την ύπαρξή της συνήθως στα 20-40 χρόνια της ζωής του έπειτα από κάποια λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού. Η λοίμωξη αυτή μπορεί να συμβάλλει στην επιμόλυνση της κύστης με παθογόνους μικροοργανισμούς, με αποτέλεσμα να προκληθεί φλεγμονή, έντονη διόγκωση και πόνος.
Η διάγνωση τίθεται με την κλινική εξέταση και το υπερηχογράφημα τραχήλου. Αξονική ή μαγνητική τομογραφία πραγματοποιούνται για τον ακριβή ανατομικό εντοπισμό και διαφοροδιάγνωση από άλλες τραχηλικές διογκώσεις.
Μερικές φορές μια κύστη στον λαιμό που μοιάζει με βραγχιακή κύστη μπορεί να είναι κυστική μετάσταση λεμφαδένα από όγκο της περιοχής της κεφαλής και του λαιμού. Για αυτό πραγματοποιείται :
- αξονική ή μαγνητική τομογραφία
- ενδοσκόπηση της περιοχής
- παρακέντηση με βελόνα και κυτταρολογική εξέταση όπου στη βραγχιακή κύστη τα κύτταρα είναι καλοήθη και υπάρχουν κρύσταλλοι χολερυθρίνης, ενώ στον κακοήθη λεμφαδένα υπάρχουν άτυπα ή καρκινικά κύτταρα.
Η χειρουργική εξαίρεση αποτελεί την οριστική θεραπεία.