Διόγκωση θυρεοειδούς αδένα (Βρογχοκήλη)
Η βρογχοκήλη είναι η αύξηση του μεγέθους του θυρεοειδούς αδένα. Μπορεί να είναι διάχυτη ( ολόκληρος ο αδένας να είναι μεγάλος) ή οζώδης ( με έναν ή περισσότερους όζους.
Ποια είναι η αιτιολογία;
Η συχνότερη αιτία είναι η έλλειψη ιωδίου, αλλά υπάρχουν και άλλες αιτίες, όπως:
- Αυτοάνοσα νοσήματα (Hashimoto, Graves)
- Ορμονικές διαταραχές (π.χ. υποθυρεοειδισμός ή υπερθυρεοειδισμός)
- Χρόνια φλεγμονή του θυρεοειδούς
- Νεοπλασματικές διεργασίες
Ποια συμπτώματα προκαλεί;
Η βρογχοκήλη είναι ασυμπτωματική στα αρχικά στάδια και ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται την παρουσία της.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται σε περίπτωση που η βρογχοκήλη αρχίσει να μεγαλώνει και τότε μπορεί να παρουσιαστεί εμφανής διόγκωση στο λαιμό, δυσκολία στην αναπνοή ή και στην κατάποση και βήχας.
Πως γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση τίθεται από το ιστορικό, την κλινική εξέταση και απεικονιστικό- εργαστηριακό έλεγχο.
Στην κλινική εξέταση εξετάζεται εάν υπάρχει εμφανής διόγκωση στο λαιμό και ψηλαφάται ο αδένας για σκληρία , όζους ή ανώμαλη επιφάνεια. (Φωτο)
Στη συνέχεια γίνεται μια σειρά από εξετάσεις ανάλογα με τα ευρήματα και την κλινική υποψία του θεράποντος ιατρού:
- Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς (βασική απεικονιστική εξέταση)
Αξιολογούνται: μέγεθος , σύσταση , όρια , αγγείωση , ύποπτα χαρακτηριστικά (μικροαποτιτανώσεις, ακανόνιστα όρια) - Αιματολογικός έλεγχος θυρεοειδικών ορμονών (TSH, FT4, FT3)
- Ανοσολογικοί δείκτες (anti-TPO, anti-TG) για αυτοάνοσα αίτια
- Σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς ( Δείχνει ‘θερμούς όζους’ ( υπερλειτουργικούς) ή ‘ψυχρούς’ όζους)
- Αξονική τομογραφία ή μαγνητική τομογραφία σε επιλεγμένες περιπτώσεις ( μεγάλες βρογχοκήλες)
- Βιοψία με λεπτή βελόνα (FNA) σε όζους για ύποπτα ευρήματα ( όζος >1 εκ. με ύποπτα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά, υπάρχει ταχεία αύξηση μεγέθους , υπάρχουν παράγοντες κινδύνου για κακοήθεια)
Αποτελέσματα: καλοήθης, ύποπτη, κακοήθης, μη διαγνωστική. (The Bethesda System for Reporting Thyroid Cytopathology)
Κλινικά σημεία υποψίας κακοήθειας:
- Γρήγορη αύξηση όζου
- Σκληρός ή ακανόνιστος όζος
- Συνοδός διόγκωση λεμφαδένων
- Δυσφαγία, βράγχος φωνής
Θεραπεία:
Η θεραπευτική προσέγγιση της βρογχοκήλης ποικίλλει και εξαρτάται από την αιτία εμφάνισής της. Συνεπώς, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει από την απλή παρακολούθηση της διόγκωσης, τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής έως και τη χειρουργική επέμβαση ολικής ή υφολικής θυρεοειδεκτομής.
Η θεραπεία αποσκοπεί στην επαναφορά των θυρεοειδικών ορμονών στα φυσιολογικά όρια και την αποφυγή περαιτέρω εξέλιξης της θυρεοειδικής διόγκωσης.
Tι κάνουμε σε μια απλή βρογχοκήλη και τι σε μια διόγκωση που η βιοψία θα δείξει κακοήθεια;
Στην απλή βρογχοκήλη παρακολούθηση ή χειρουργική αφαίρεση σε περιπτώσεις που προκαλούν συμπτώματα.
Σε κακοήθεια, ολική θυρεοειδεκτομή και μετεγχειρητική θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο και παρακολούθηση.
Συχνές Ερωτήσεις
Πολλές φορές η διόγκωση δεν προκαλεί έντονα συμπτώματα στην αρχή και ανακαλύπτεται σε εξέταση ή υπερηχογράφημα. Όταν μεγαλώσει αρκετά υπάρχει ορατό ή ψηλαφητό πρήξιμο στον τράχηλο, αίσθημα πίεσης ή σφιξίματος στον λαιμό, δυσκολία στην κατάποση ή και δυσκολία στην αναπνοή (σε μεγαλύτερη διόγκωση)
Η διάγνωση τίθεται από ένα συνδυασμό κλινικής εξέτασης, εξετάσεων αίματος και απεικονιστικού ελέγχου.
Ο γιατρός ψηλαφά τον λαιμό για να ελέγξει το μέγεθος και υφή του θυρεοειδούς. Πραγματοποιείται αιματολογικός έλεγχος θυρεοειδικών ορμονών (TSH, FT4, FT3) και ανοσολογικών δεικτών (anti-TPO, anti-TG) για αυτοάνοσα αίτια.
Η πιο συχνή και ασφαλής απεικονιστική εξέταση είναι το υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς αδένα που δείχνει εάν υπάρχει διόγκωση , όζοι και την υφή του αδένα. Το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς χρησιμοποιείται σε ορισμένες περιπτώσεις για να διαπιστώσει τη λειτουργία του αδένα συνολικά και εάν οι όζοι είναι υπερλειτουργικοί (“θερμοί”) ή υπολειτουργικοί (“ψυχροί”).
Η βιοψία με λεπτή βελόνα (FNA) ,σε παρουσία ύποπτου όζου, εξετάζει εάν είναι καλοήθης ή κακοήθης.
Η θεραπευτική προσέγγιση της βρογχοκήλης ποικίλλει και εξαρτάται από την αιτία, το μέγεθος της διόγκωσης και τα συμπτώματα που έχει ο ασθενής. Δεν χρειάζονται όλες οι περιπτώσεις την ίδια θεραπεία.
Συνεπώς, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει από την απλή παρακολούθηση της διόγκωσης, τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής έως και τη χειρουργική επέμβαση ολικής ή υφολικής θυρεοειδεκτομής όταν η διόγκωση είναι πολύ μεγάλη , πιέζει την τραχεία ή τον οισοφάγο ή υπάρχει υποψία κακοήθειας του θυρεοειδούς αδένα.