Καρκίνος του Θυρεοειδούς
Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας μπροστά στον λαιμό, που ρυθμίζει τον μεταβολισμό και πολλές λειτουργίες του οργανισμού. Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είναι σχετικά συχνός, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις θεραπεύεται πλήρως, ειδικά όταν διαγνωσθεί νωρίς και αντιμετωπιστεί σωστά.
Ποιοι τύποι καρκίνου του θυρεοειδούς υπάρχουν;
Ο συχνότερος τύπος είναι ο καλά διαφοροποιημένος τύπος:
Θηλώδες καρκίνωμα (80%) Είναι το πιο συχνό και ταυτόχρονα ο πιο «καλός» τύπος. Συχνά κάνει μεταστάσεις στους λεμφαδένες του λαιμού, αλλά έχει άριστη πρόγνωση. Με σωστή αντιμετώπιση οι περισσότεροι ασθενείς θεραπεύονται πλήρως.
Θυλακιώδες καρκίνωμα (10%) Δεν δίνει συχνά μεταστάσεις στον λαιμό, αλλά μπορεί να εμφανίσει μεταστάσεις σε άλλα όργανα. Η πρόγνωση είναι καλή όταν διαγνωσθεί έγκαιρα.
Μυελοειδές καρκίνωμα (5–10%) Πιο επιθετικό, με αυξημένες πιθανότητες για μεταστάσεις σε λεμφαδένες και σε άλλα όργανα. Απαιτεί ειδική και συχνά πιο σύνθετη θεραπεία.
Αναπλαστικό καρκίνωμα (<5%) Ο πιο επιθετικός τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς. Συνήθως διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο και η θεραπεία είναι παρηγορητική.
Πως παρουσιάζεται ο καρκίνος του θυρεοειδούς;
Ο καρκίνος του θυρεοειδούς συχνά στην αρχή δεν προκαλεί ιδιαίτερα συμπτώματα και πολλές φορές ανακαλύπτεται τυχαία σε εξετάσεις. Όταν όμως εμφανιστούν σημεία και συμπτώματα, μπορεί να περιλαμβάνουν ένα ογκίδιο ή εξόγκωμα («γρομπαλάκι») μπροστά στον λαιμό (στην περιοχή του θυρεοειδούς), συνήθως ανώδυνο, διόγκωση λεμφαδένων στον λαιμό, αλλαγές στη φωνή, δυσκολία στην κατάποση, δυσκολία στην αναπνοή ή αίσθηση πίεσης στον λαιμό.
Πώς εξαπλώνεται ο καρκίνος στον τράχηλο;
Στον τράχηλο υπάρχουν ομάδες λεμφαδένων. Ο καρκίνος εξαπλώνεται με συγκεκριμένο τρόπο. Η χαρτογράφηση αυτών των λεμφαδένων είναι απαραίτητη για τον σωστό χειρουργικό σχεδιασμό.
Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο θυρεοειδούς;
Ο Καρκίνος του θυρεοειδούς μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε, αλλά ορισμένοι άνθρωποι τον εμφανίζουν συχνότερα. Μεγαλύτερο κίνδυνο έχουν οι γυναίκες ( 2-3 φορές συχνότερα) σε ηλικία 30-60 ετών, όσοι έχουν εκτεθεί σε ακτινοβολία, έχουν οικογενειακό ιστορικό, έχουν παθήσεις του θυρεοειδους (Θυρεοειδίτιδα Hashimoto) ή πάσχουν από ορισμένα κληρονομικά σύνδρομα (Πολλαπλή Ενδοκρινική Νεοπλασία τύπου 2 (MEN2).
Σημαντικό: Ακόμη και αν κάποιος έχει έναν ή περισσότερους από τους παραπάνω παράγοντες, δεν σημαίνει ότι θα εμφανίσει απαραίτητα καρκίνο. Πολλοί άνθρωποι που διαγιγνώσκονται δεν έχουν κανέναν γνωστό παράγοντα κινδύνου.
Πώς γίνεται η διάγνωση / Τι εξετάσεις χρειάζονται:
Η διάγνωση περιλαμβάνει την κλινική εξέταση και μια σειρά από εξετάσεις όπως:
- Το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς και την εξειδικευμένη χαρτογράφηση λεμφαδένων που δείχνει πόσοι λεμφαδένες είναι ύποπτοι – το μέγεθος – τη μορφή – τη σχέση τους με σημαντικά όργανα
- Εξετάσεις αίματος (TSH, T3–T4, παραθορμόνη, ασβέστιο, καλσιτονίνη)
- Η πιο σημαντική εξέταση είναι η Βιοψία με λεπτή βελόνα (FNA) που δείχνει εάν το οζίδιο που εμφανίστηκε είναι καλοήθες ή καρκινικό.
- Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία και σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς.
Ποια είναι η θεραπεία;
Η βασική θεραπεία είναι η χειρουργική επέμβαση. Συμπληρωματικά μπορεί να χρειαστούν:
- Ραδιενεργό ιώδιο
- Ακτινοθεραπεία
- Θεραπεία καταστολής TSH
- Στοχευμένες θεραπείες
- Χημειοθεραπεία σε ειδικές περιπτώσεις
Χειρουργικές επιλογές
- Ολική θυρεοειδεκτομή
- Σχεδόν-ολική θυρεοειδεκτομή
- Λοβεκτομή
- Λεμφαδενικός καθαρισμός (κεντρικού ή πλάγιου διαμερίσματος)
Για καλά διαφοροποιημένο καρκίνωμα:
- Όγκοι >1 εκ.: ολική θυρεοειδεκτομή
- Μικροί όγκοι χαμηλού κινδύνου: πιθανή λοβεκτομή
- Λεμφαδένες θετικοί: λειτουργικός λεμφαδενικός καθαρισμός
Η πρόγνωση είναι στις περισσότερες περιπτώσεις άριστη.
Για Μυελοειδές Καρκίνωμα:
- Ολική θυρεοειδεκτομή
- Καθαρισμό λεμφαδένων στο τράχηλο αμφοτερόπλευρα
- Συνεχή παρακολούθηση με καλσιτονίνη
- Εξειδικευμένες στοχευμένες θεραπείες
Αναπλαστικός καρκίνος:
Συχνά έχει επεκταθεί σε τραχεία, οισοφάγο, μύες, μεγάλα αγγεία και νεύρα και η πρόγνωση είναι φτωχή.
Η θεραπεία περιλαμβάνει:
- Επιθετική χειρουργική εάν είναι δυνατόν (συνήθως είναι ανεγχείρητο)
- Ακτινο/ Χημειο θεραπεία
- Εξειδικευμένα φάρμακα
- Αναγκαία η τραχειοστομία για εξασφάλιση του αεραγωγού.
Παρακολούθηση:
Μετά το χειρουργείο απαιτείται:
- Υπερηχογράφημα
- Θυρεοσφαιρίνη αίματος
- Σπινθηρογράφημα
- PET σε ειδικές περιπτώσεις
- Καλσιτονίνη στο μυελοειδές καρκίνωμα
Πρόγνωση
Η πρόγνωση του καρκίνου του θυρεοειδούς είναι γενικά πολύ καλή, ειδικά όταν διαγνωστεί νωρίς. Είναι από τους καρκίνους με τα υψηλότερα ποσοστά ίασης. Για το καλά διαφοροποιημένο τύπο (θηλώδης και θυλακιώδης καρκίνος) πάνω από 95% των ασθενών ζουν τουλάχιστον 5 χρόνια ή και πολύ περισσότερο μετά τη διάγνωση. Πολλοί ασθενείς θεραπεύονται πλήρως.
Συχνές Ερωτήσεις
Σε αρχικά στάδια είναι χωρίς ιδιαίτερη σημειολογία. Με τη πάροδο του χρόνου μπορεί να εμφανιστεί ένα οζίδιο ή εξόγκωμα («γρομπαλάκι») μπροστά στον λαιμό (στην περιοχή του θυρεοειδούς), συνήθως ανώδυνο, διόγκωση λεμφαδένων στον λαιμό, αλλαγές στη φωνή, δυσκολία στην κατάποση, δυσκολία στην αναπνοή ή αίσθηση πίεσης στον λαιμό.
Μετά την κλινική εξέταση του ασθενούς , η πιο συνηθισμένη πρώτη εξέταση είναι το υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς αδένα που δείχνει αν υπάρχουν ύποπτα χαρακτηριστικά, ενώ η πιο σημαντική εξέταση για τη διάγνωση είναι η βιοψία με λεπτή βελόνα που δείχνει αν το οζίδιο είναι καλοήθες ή καρκινικό. Οι εξετάσεις αίματος ( μέτρηση ορμονών θυρεοειδούς) δείχνουν πώς λειτουργεί ο θυρεοειδής, αλλά δεν επιβεβαιώνουν μόνες τους τον καρκίνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία και σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς
Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα, θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο όταν ενδείκνυται και ορμονική θεραπεία θυρεοειδούς. Επίσης γίνεται λειτουργικός λεμφαδενικός καθαρισμός όταν χρειάζεται. Η πρόγνωση του καρκίνου του θυρεοειδούς είναι γενικά πολύ καλή, ειδικά όταν διαγνωστεί νωρίς. Είναι από τους καρκίνους με τα υψηλότερα ποσοστά ίασης.