Στυλιανός Τριάντος – ΩΡΛ

Περιαμυγδαλικό απόστημα (quinsy)

Τι είναι το περιαμυγδαλικό απόστημα;
Είναι μια σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη που δημιουργεί συλλογή πύου γύρω από την αμυγδαλή, συνήθως ως επιπλοκή οξείας αμυγδαλίτιδας. Εμφανίζεται πιο συχνά σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες.

Πως εμφανίζεται;
Τα κύρια συμπτώματα είναι:

  • έντονος πόνος στον λαιμό, συνήθως μονόπλευρος,
  • δυσκολία στην κατάποση ή πόνος στο άνοιγμα του στόματος (τρισμός),
  • αλλαγή στη φωνή (σαν “ζεστή πατάτα”)
  • πυρετός, κακουχία

Πως τίθεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται κυρίως κλινικά από τον ΩΡΛ αφού η εικόνα στην εξέταση του στοματοφάρυγγα είναι χαρακτηριστική.

Παρατηρούνται:

  • Μονόπλευρο οίδημα στην περιοχή της αμυγδαλής και διόγκωση του περιαμυγδαλικού χώρου.  (Φωτο 1)
  • Προβολή (διόγκωση) της μαλακής υπερώας 
  • Μετατόπιση της σταφυλής προς την υγιή πλευρά                                                                                                  
  • Ερυθρότητα και έντονο οίδημα στο φάρυγγα
  • Απεικόνιση (π.χ. υπέρηχος/CT)  χρησιμοποιείται αν υπάρχει αμφιβολία ή επιπλοκές.

Πως αντιμετωπίζεται;
Η θεραπεία του περιαμυγδαλικού αποστήματος είναι κυρίως χειρουργική παροχέτευση σε συνδυασμό με αντιβιοτικά (συνήθως ευρέος φάσματος).

Γίνεται διάνοιξη και  παροχέτευση του αποστήματος  με μικρή τομή υπό τοπική αναισθησία ( Φωτο 2). Η διάνοιξη γίνεται στον άνω πόλο της αμυγδαλής, στο σημείο μέγιστης προβολής του αποστήματος, στο σημείο ένωσης της βάσης της σταφυλής.  Μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία του ασθενούς για λίγες ημέρες λόγω  αδυναμίας να σιτιστεί και  χορήγησης των αντιβιοτικών ενδοφλέβια.

Σε υποτροπές ή σοβαρές περιπτώσεις συστήνεται αμυγδαλεκτομή.

Θεωρείται επικίνδυνη κατάσταση;
Το περιαμυγδαλικό απόστημα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, κυρίως λόγω επέκτασης της λοίμωξης στους παρακείμενους χώρους και αγγεία. Μπορεί να συμβούν:

  • Επέκταση  της φλεγμονής  σε εν τω βάθει  τραχηλικούς χώρους,  στον παραφαρυγγικό ή οπισθοφαρυγγικό  διάστημα  και προσβολή αγγείων και νεύρων.
  • Απόφραξη αεραγωγού από οίδημα και πίεση στον φάρυγγα.
  • Σήψη / σηπτική θρομβοφλεβίτιδα λόγω  επέκταση της φλεγμονής στην έσω  σφαγίτιδα φλέβα (Lemierre’s syndrome)
  • Και, σπάνια, καρδιακές ή πνευμονικές επιπλοκές λόγω πνευμονικής σήψης  ή πνευμονικής εμβολής  λόγω σήψης.
Tip Το περιαμυγδαλικό απόστημα, εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να προκαλέσει δυνητικά επικίνδυνες επιπλοκές, ακόμα και για τη ζωή του ασθενούς.

Πότε γίνεται επείγουσα κατάσταση;
Πρέπει να γίνει άμεση εξέταση και αντιμετώπιση  από Ω.Ρ.Λ. αν υπάρχει:

  • Δυσκολία στην αναπνοή
  • Έντονος τρισμός ή επιδείνωση πυρετού
  • Αδυναμία κατάποσης υγρών / σημάδια αφυδάτωσης

Συχνές Ερωτήσεις

Τρισμός : δυσκολία ή αδυναμία να ανοίξει ο ασθενής το στόμα , που οφείλεται σε σπασμό των μασητήρων μυών λόγω φλεγμονής.

Μετατόπιση της σταφυλής:  η σταφυλή μετατοπίζεται προς την υγιή πλευρά που προκαλείται από τη διόγκωση του περιαμυγδαλικού χώρου.

Διόγκωση και προβολή της μαλακής υπερώας :  μονόπλευρο οίδημα και ερυθρότητα . Η αμυγδαλή φαίνεται να προβάλλει προς τη μέση γραμμή.

Η θεραπεία του περιαμυγδαλικού αποστήματος είναι κυρίως χειρουργική παροχέτευση σε συνδυασμό με αντιβιοτικά.

Σε υποτροπές ή σοβαρές περιπτώσεις  χρειάζεται αμυγδαλεκτομή.

Το περιαμυγδαλικό απόστημα θεωρείται επείγουσα ΩΡΛ κατάσταση.

Η άμεση παροχέτευση και αντιβίωση μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών.

Παρακολούθηση για δύσπνοια, σηπτικά σημεία ή επέκταση σε βαθύτερους χώρους του τραχήλου