Ρινοπλαστική
Ρινοπλαστική είναι η χειρουργική επέμβαση του οστεοχόνδρινου σκελετού της μύτης που σκοπεύει στη διόρθωση δυσμορφιών ή ατελειών αυτού, συνέπεια ανατομικού ή τραυματικού αιτίου, με τελικό αποτέλεσμα την όμορφη εμφάνιση της μύτης αλλά και την καλή ρινική αναπνοή.
Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι που οδηγούν κάποιον σε ρινοπλαστική;
Οι λόγοι διακρίνονται σε:
- Αισθητικούς: καμπούρα, μεγάλη ή πλατιά μύτη, ασυμμετρία, πτώση κορυφής της μύτης.
- Λειτουργικούς: σκολίωση ρινικού διαφράγματος, χρόνια ρινική απόφραξη.
- Μετατραυματικούς: παραμόρφωση μετά από κάταγμα μύτης.
Οι ασθενείς που επιθυμούν ρινοπλαστική επέμβαση συνήθως το κάνουν για αισθητικούς λόγους, αλλά είναι αρκετοί και εκείνοι που έχουν πρόβλημα ρινικής απόφραξης και θέλουν να συνδυάσουν το λειτουργικό με το αισθητικό αποτέλεσμα.
Σε ποια ηλικία μπορεί να γίνει ρινοπλαστική;
Η επέμβαση συνιστάται μετά την ολοκλήρωση της σκελετικής ανάπτυξης, δηλαδή:
- περίπου 16–17 ετών για τα κορίτσια
- περίπου 17–18 ετών για τα αγόρια
Σε ενήλικες δεν υπάρχει ανώτατο όριο ηλικίας, εφόσον το άτομο είναι υγιές.
Είναι δύσκολη επέμβαση;
Η ρινοπλαστική θεωρείται η δυσκολότερη από τις αισθητικές επεμβάσεις γιατί η ανατομία της ρινός ποικίλει, έχει λειτουργικό και αισθητικό σκέλος που πρέπει να διορθωθούν, το τελικό αποτέλεσμα πρέπει να είναι το προσδοκώμενο ενώ απαιτεί μεγάλη χειρουργική εμπειρία. O σκελετός της μύτης αποτελείται από μία οστέινη μοίρα- τα δύο ρινικά οστά και τις δύο μετωπιαίες αποφύσεις της άνω γνάθου- και μία χόνδρινη μοίρα- τους δύο άνω και κάτω πλάγιους χόνδρους και τον τετράπλευρο διαφραγματικό χόνδρο που διαχωρίζει τη μύτη στις δύο ρινικές θαλάμες-. Το πρόβλημα μπορεί να αφορά την οστέινη μοίρα, την χόνδρινη μοίρα ή και τις δύο. Έτσι μπορεί να υπάρχει μεγάλος ήβος ( καμπούρα) ( φωτο 1), λοξή μύτη (φωτο 2), ή η κορυφή να είναι ογκώδης (Φωτο- 3) , να παρουσιάζει πτώση ή να είναι ασύμμετρη.
Τι χρειάζεται προεγχειρητικά;
Χρειάζεται σωστός προεγχειρητικός σχεδιασμός:
Προηγείται πάντα μία καλή προεγχειρητική εξέταση του ασθενούς, που περιλαμβάνει πλήρες ιστορικό, κλινική εξέταση της ρινός με ενδοσκόπιο ώστε να εκτιμηθεί η βατότητα των αεραγωγών, η επισκόπηση των ανωμαλιών, η ψηλάφηση της μύτης και εκτίμηση του πάχους του δέρματος. Προσεχτική ανάλυση του προσώπου, των ρινοπροσωπικών γωνιών και σχέσεων και ακριβής ανάλυση της ρινός.( φωτο- 4) Επίσης πολύ σημαντική είναι η αναλυτική συζήτηση με τον ασθενή ώστε να γίνουν κατανοητές οι επιθυμίες του και να του εξηγηθούν με ρεαλιστικό τρόπο οι αλλαγές που μπορεί να γίνουν. Τέλος η φωτογράφηση της μύτης και του προσώπου συμπληρώνει την εξέταση.
Ποιες τεχνικές χρησιμοποιούνται στη ρινοπλαστική;
Οι προσπελάσεις που χρησιμοποιούνται στη ρινοπλαστική είναι η κλειστή και η ανοιχτή.
Στην κλειστή,οι τομές είναι ενδορινικές (δεν γίνεται εξωτερική τομή)( φωτο -5), εμφανίζει λιγότερο οίδημα, ο χειρουργικός χρόνος είναι μικρότερος αλλά δεν υπάρχει άμεση επισκόπηση των δομών, όπως στην ανοιχτή, και απαιτείται μεγαλύτερη εμπειρία από το χειρουργό.
Η ανοιχτή έχει μια μικρή εξωτερική τομή στο δέρμα της στυλίδας,( φωτο -6, 7 ) εμφανίζει μεγαλύτερο οίδημα, ο χειρουργικός χρόνος είναι μεγαλύτερος αλλά οι δομές επισκοπούνται καλύτερα και είναι προτιμότερη για παρεμβάσεις στην κορυφή και τοποθέτηση μοσχευμάτων όταν χρειάζονται. Θεωρείται καλύτερη μέθοδος για επανεπεμβάσεις, και μύτες με μεγάλη δυσμορφία της κορυφής.
Πως πραγματοποιείται η ρινοπλαστική;
Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία και διαρκεί περίπου 2-3 ώρες. Τα βήματα στην ρινοπλαστική περιλαμβάνουν διόρθωση του ρινικού διαφράγματος, αποκατάσταση της ράχης ρινός, διαμόρφωση της κορυφής της ρινός και οστεοτομίες.
Αρχικά γίνεται ευθειασμός του ρινικού διαφράγματος, όταν παρουσιάζει σκολίωση, αφού ο τετράπλευρος χόνδρος του διαφράγματος αποτελεί τη στήριξη της μύτης. Στη συνέχεια γίνεται αφαίρεση του οστέινου ή οστεοχόνδρινου ήβου με οστεοτόμους,ράσπες, ή piezo device. Συνεχίζουμε με τη διαμόρφωση της κορυφής με παρεμβάσεις στους πτερυγιαίους χόνδρους ( συνήθως με τεχνικές με ράμματα) , στήριξη με δοκό στυλίδας ( columellar strut), τοποθέτηση μοσχευμάτων και διόρθωση ρωθώνων εάν χρειάζεται. Τέλος εκτελούνται οστεοτομίες είτε για για να κλείσει η ανοιχτή οροφή (open roof) που δημιουργείται μετά την αφαίρεση του ήβου από τη ράχη της ρινός, είτε για να ευθειαστεί μία λοξή μύτη ή να αποκατασταθεί μία ευρεία οστέινη ράχη.
Στη μύτη τοποθετείται νάρθηκας που διατηρείται για 7 ημέρες.
Είναι επώδυνη η ρινοπλαστική;
Ο πόνος είναι συνήθως ήπιος έως μέτριος και αντιμετωπίζεται με απλά παυσίπονα. Το κυριότερο σύμπτωμα είναι η συμφόρηση της μύτης (το μπούκωμα) λόγω του οιδήματος στο εσωτερικό της μύτης. Πιο συχνά παρατηρούνται πρήξιμο και εκχυμώσεις (μελανιές) γύρω από τα μάτια, που υποχωρούν σταδιακά μέσα σε 1–2 εβδομάδες. (Φωτο- 8)
Τι πρέπει να προσέχει ο ασθενής μετά την επέμβαση;
Ο ασθενής εξέρχεται την επομένη ημέρα του χειρουργείου με οδηγίες καλής μετεγχειρητικής φροντίδας της μύτης με πλύσεις με φυσιολογικό ορό και χρήση ρινικής αλοιφής. Χρειάζεται προσοχή κατά τον ύπνο (ύπτια θέση), όχι φύσημα της μύτης για τουλάχιστον 10 ημέρες και μη χρησιμοποίηση γυαλιών. Συστήνεται αποφυγή έντονης σωματικής άσκησης και τραυματισμού τις πρώτες ημέρες και επιστροφή σε ελαφρές δραστηριότητες σε 7–10 ημέρες.
Υποχώρηση των οιδημάτων γίνεται σε 4–6 εβδομάδες ενώ το τελικό αποτέλεσμα φαίνεται σε 6–12 μήνες, καθώς η μύτη χρειάζεται χρόνο για να σταθεροποιηθεί πλήρως. Κάνουμε γνωστό στον ασθενή ότι η αποκατάσταση της μύτης και η τελική μορφή είναι μία μακροχρόνια διαδικασία.
Υπάρχουν κίνδυνοι ή επιπλοκές;
Όπως σε κάθε χειρουργική επέμβαση, υπάρχουν πιθανοί κίνδυνοι, όπως αιμορραγία και μόλυνση που μπορεί να συμβούν την άμεση μετεγχειρητική περίοδο, ενώ οι επιπλοκές έχουν να κάνουν με φτωχό αισθητικό και λειτουργικό αποτέλεσμα και φαίνονται συνήθως αργότερα.
Ωστόσο, όταν η επέμβαση πραγματοποιείται από έμπειρο χειρουργό, οι επιπλοκές είναι σπάνιες.
Μπορεί να χρειαστεί επανεπέμβαση;
Συνήθως δεν χρειάζεται όταν η επέμβαση γίνεται από έμπειρο χειρουργό. Πρέπει όμως να έχει συζητηθεί με τον ασθενή ότι εάν κριθεί αναγκαίο μπορεί να γίνει κάποια μικρή διόρθωση, συνήθως μετά από 6 μήνες που έχουν υποχωρήσει τα οιδήματα, και αυτή πραγματοποιείται εύκολα με τοπική αναισθησία,χωρίς νοσηλεία.
Συχνές Ερωτήσεις
Όχι ιδιαίτερα. Μετά την επέμβαση υπάρχει περισσότερο δυσφορία και μπούκωμα παρά έντονος πόνος. Ελέγχεται εύκολα με παυσίπονα.
Σε περίπου 5–7 ημέρες.
Ναι, κυρίως γύρω από τα μάτια για 7–10 ημέρες (διαφέρει από άτομο σε άτομο).
Χρειάζεται ελαφρά εργασία για τις πρώτες 1-2 εβδομάδες και μετά επανέρχεσαι με προοδευτικό ρυθμό στη φυσιολογική καθημερινότητα. Ελαφρά άσκηση μετά από 3-4 εβδομάδες και έντονη άσκηση/επαφή μετά από 5-6 εβδομάδες.
Στην κλειστή ρινοπλαστική δεν εκτελείται εξωτερική τομή οπότε δεν υπάρχει ουλή. Στην ανοιχτή, υπάρχει μια μικρή ουλή στο μέσο περίπου της στυλίδας που σε λίγους μήνες σχεδόν δεν φαίνεται.
Μία πρώτη εικόνα της ‘νέας’ μύτης φαίνεται σε 2–3 εβδομάδες, το τελικό αποτέλεσμα όμως θα φανεί σε 6–12 μήνες.
Ναι, σε ένα μικρό ποσοστό (revision ρινοπλαστική), αν το αποτέλεσμα δεν είναι το επιθυμητό.