Σκολίωση του ρινικού διαφράγματος
Τι είναι το ρινικό διάφραγμα;
Το ρινικό διάφραγμα είναι η ανατομική δομή που χωρίζει τη ρινική κοιλότητα σε δύο θαλάμες . Αποτελείται από χόνδρο στο πρόσθιο τμήμα και από οστό στο οπίσθιο τμήμα και παίζει σημαντικό ρόλο στην ομαλή ροή του αέρα κατά την αναπνοή.
Τι είναι σκολίωση (ή παρέκκλιση) του ρινικού διαφράγματος;
Σκολίωση του ρινικού διαφράγματος είναι η παρεκτόπιση του διαφράγματος από τη μέση γραμμή, με αποτέλεσμα η μία ρινική θαλάμη να είναι στενότερη από την άλλη. Η παρέκκλιση αυτή μπορεί να είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρή. Μικρές παρεκκλίσεις είναι συνήθεις και συχνά δεν προκαλούν συμπτώματα. Όταν όμως η παραμόρφωση επηρεάζει σημαντικά τη ροή του αέρα ο ασθενής παρουσιάζει έντονα συμπτώματα.
Πώς δημιουργείται η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος;
Η σκολίωση του διαφράγματος μπορεί να είναι αναπτυξιακή, δηλαδή παρούσα από την παιδική ηλικία, ή τραυματική, μετά από κάκωση στη μύτη.
Αναπτυξιακές παραμορφώσεις εμφανίζονται όταν ο χόνδρος και τα οστά της μύτης αναπτύσσονται με διαφορετικό ρυθμό, δημιουργώντας ασυμμετρία.
Μετά από τραυματισμό, ο χόνδρος μπορεί να επουλωθεί στραβά, σχηματίζοντας αιχμηρά τμήματα ή γωνιώσεις που εμποδίζουν την αναπνοή.
Οι παραμορφώσεις μπορεί να έχουν διάφορες μορφές, όπως καμπύλες τύπου “C”, (Φωτο 1) “S”, άκανθες, οστέινες ή χόνδρινες προεξοχές, ή εξαρθρώσεις στο πρόσθιο τμήμα (Φωτο 2). Σε ορισμένες περιπτώσεις η παραμόρφωση του διαφράγματος προκαλεί και αισθητικές αλλαγές στη μύτη, επειδή η θέση του διαφράγματος επηρεάζει τη συνολική μορφή της ρινός. Γι’ αυτό συχνά λέγεται: «As the septum goes, so goes the nose».
Πώς επηρεάζει η σκολίωση τη λειτουργία της μύτης;
Η απόκλιση του διαφράγματος προκαλεί διαταραχή της φυσιολογικής ροής του αέρα, οδηγώντας σε ρινική απόφραξη. Συχνά αναπτύσσεται και αντιρροπιστική υπερτροφία των ρινικών κογχών, η οποία επιδεινώνει τα συμπτώματα.
Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν;
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
- Δυσχέρεια στη ρινική αναπνοή (μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη)
- Χρόνια ρινική συμφόρηση
- Υποτροπιάζουσες ρινορραγίες
- Συχνές λοιμώξεις των παραρρινίων κόλπων
- Κεφαλαλγία ή αίσθημα πίεσης στο πρόσωπο
- Ροχαλητό και διαταραχές ύπνου
Είναι πάντα συμπτωματική η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος;
Όχι. Πολλά άτομα έχουν σκολίωση χωρίς να παρουσιάζουν συμπτώματα και χωρίς
να απαιτείται θεραπευτική παρέμβαση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται:
- στη λήψη ιστορικού
- στην κλινική εξέταση με ρινοσκόπηση ή ενδοσκόπηση της ρινός.
Αφού ληφθεί ένα πλήρες ιστορικό, η κλινική εξέταση περιλαμβάνει ψηλάφηση της μύτης, ενδοσκόπηση της ρινικής κοιλότητας και εκτίμηση της ρινικής βαλβίδας, η οποία είναι το πιο στενό σημείο της ρινικής ανατομίας και επηρεάζει έντονα τη
ροή του αέρα.
Η ενδοσκόπηση επιτρέπει την αξιολόγηση του βαθμού σκολίωσης, την ύπαρξη ακανθών και τη σχέση του διαφράγματος με τις ρινικές κόγχες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται εξετάσεις όπως η ρινομανομετρία και η ακουστική ρινομετρία. Αυτές βοηθούν στη μέτρηση της ρινικής αντίστασης και του εύρους της ρινικής θαλάμης. Παρόλο που είναι χρήσιμες,
δεν αντικαθιστούν την υποκειμενική αίσθηση του ασθενούς, αφού πολλοί μπορεί να έχουν ήπιες τιμές αλλά έντονη δυσκολία στην αναπνοή.
Σε μερικές περιπτώσεις απαιτείται και αξονική τομογραφία σπλαχνικού κρανίου.
Ποια είναι η αντιμετώπιση της σκολίωσης;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων:
- Συντηρητική θεραπεία, με φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση των
συμπτωμάτων ( χωρίς να διορθώνει τη σκολίωση) - Χειρουργική θεραπεία (διαφραγματοπλαστική), όταν η ρινική απόφραξη είναι έντονη και επίμονη και προκαλεί συμπτώματα στον ασθενή.
Τι είναι η διαφραγματοπλαστική;
Η πλαστική του ρινικού διαφράγματος είναι η χειρουργική επέμβαση που στοχεύει στη διόρθωση της απόκλισης του ρινικού διαφράγματος, με σκοπό την αποκατάσταση της φυσιολογικής ρινικής αναπνοής και της σωστής ροής του αέρα, χωρίς αλλαγή στο εξωτερικό σχήμα της μύτης, εκτός αν γίνεται ταυτόχρονα ρινοπλαστική. Η βελτίωση της καθημερινότητας του ασθενούς μετά την επέμβαση είναι συνήθως θεαματική, με σημαντική μείωση των συμπτωμάτων και καλύτερη ποιότητα ύπνου, άσκησης και γενικής ευεξίας.
Συχνές Ερωτήσεις
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι: η δυσκολία στην αναπνοή από το ένα ή και τα δύο ρουθούνια, ξηρότητα της μύτης ή ρινορραγίες, συχνές ιγμορίτιτδες, κακός ύπνος και ροχαλητό.
Η διάγνωση γίνεται από Ω.Ρ.Λ. που βασίζεται σε ένα καλό ιστορικό και μία πλήρη κλινική εξέταση που περιλαμβάνει ρινοσκόπηση ή ενδοσκόπηση της μύτης.
Η ενδοσκόπηση επιτρέπει την αξιολόγηση του βαθμού σκολίωσης, την ύπαρξη ακανθών και τη σχέση του διαφράγματος με τις ρινικές κόγχες.
Δεν επηρεάζει άμεσα την καρδιά. Το πρόβλημα αφορά κυρίως τη ροή του αέρα από τη μύτη και την αναπνοή. Όμως σε συνδυασμό με κακή ποιότητα ύπνου, έντονο ροχαλητό, επιδείνωση ή συμβολή σε υπνική άπνοια, μπορεί να προκαλέσει σε βάθος χρόνου αυξημένη αρτηριακή πίεση, αρρυθμίες και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η αντιμετώπιση είναι κυρίως χειρουργική (διαφραγματοπλαστική) και σκοπεύει στη μόνιμη διόρθωση του σκολιωτικού ( στραβού) ρινικού διαφράγματος. Γίνεται με γενική αναισθησία, είναι σχετικά ανώδυνη και ο ασθενής επιστρέφει σπίτι την ίδια ημέρα ή την επόμενη από το χειρουργείο.
Αν τα συμπτώματα είναι ήπια ή ο ασθενής δεν θέλει ή δεν μπορεί να χειρουργηθεί μπορούν να βοηθήσουν οι πλύσεις με φυσιολογικό ορό και τα ρινικά σπρέι.