Στυλιανός Τριάντος – ΩΡΛ

Υπερωιοφαρυγγοπλαστική (Uvulopalatopharyngoplasty – UPPP)

Η υπερωιοφαρυγγοπλαστική είναι μια χειρουργική επέμβαση του ανώτερου αεραγωγού, με στόχο τη βελτίωση της αναπνοής κατά τον ύπνο.

Τι αφορά η επέμβαση αυτή;
Η υπερωιοφαρυγοπλαστική αφορά χειρουργική τροποποίηση των μαλακών μορίων του στοματοφάρυγγα, κυρίως:

  • της σταφυλής (uvula)
  • της μαλακής υπερώας ( palate)
  • και, σε ορισμένες περιπτώσεις, των παρίσθμιων αμυγδαλών

Σκοπός είναι η αύξηση της διαμέτρου του ανώτερου αεραγωγού και η μείωση της σύμπτωσης των ιστών κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Γιατί γίνεται;
Η επέμβαση εφαρμόζεται κυρίως σε ασθενείς με:

  • Αποφρακτική άπνοια ύπνου (OSA)
  • Έντονο ροχαλητό που δεν ανταποκρίνεται σε συντηρητική θεραπεία

Η απόφραξη συνήθως οφείλεται σε χαλάρωση ή υπερτροφία των μαλακών ιστών της υπερώας και του φάρυγγα.

 

Πώς δρα η επέμβαση στους ιστούς;
Κατά τον ύπνο, οι μαλακοί ιστοί που αποτελούν τα τοιχώματα του φάρυγγα, χαλαρώνουν, πάλλονται (προκαλώντας ροχαλητό), ή καταρρέουν μπλοκάροντας τον αεραγωγό (προκαλώντας άπνοιες).

Με την επέμβαση:

  • αφαιρείται ή αναδιαμορφώνεται ο πλεονάζων ιστός,
  • μειώνονται οι δονήσεις
  • και ο αεραγωγός παραμένει πιο ανοικτός.  

Σε ποιους ενδείκνυται;
Η UPPP δεν είναι κατάλληλη για όλους. Έχει καλύτερα αποτελέσματα όταν:

  • η απόφραξη εντοπίζεται κυρίως στον στοματοφάρυγγα,                                                                              
  • ο ασθενής έχει ήπια έως μέτρια OSA,
  • υπάρχει καλή επιλογή ασθενούς μετά από ενδοσκοπικό και πολυυπνογραφικό έλεγχο (μελέτη ύπνου)                

Χρησιμοποιείται, επίσης,  ένα σύστημα σταδιοποίησης που βασίζεται σε συγκεκριμένα  χαρακτηριστικά για να προσδιορισθεί ποιος είναι καλός υποψήφιος για UPPP.  Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι:

  • Το μέγεθος των αμυγδαλών
  • Η θέση της μαλακής υπερώας  σε σχέση με τη γλώσσα.
  • Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ).

Έτσι ταξινομούνται οι πιθανοί υποψηφίοι για UPPP σε στάδια 1, 2 ή 3. Τα άτομα που βρίσκονται στο στάδιο 1 πιθανότατα θα παρουσιάσουν βελτίωση των συμπτωμάτων μετά από UPPP. Τα άτομα που βρίσκονται στο στάδιο 2 και 3 είναι λιγότερο πιθανό να επωφεληθούν από τη UPPP.

Tip Δεν πρόκειται να ωφεληθούν όλοι από την υπερωιοφαρυγοπλαστική. H επιλογή του κατάλληλου ασθενούς είναι το πιο σημαντικό για μία αποτελεσματική επέμβαση. Συζήτησε με το γιατρό σου εάν είσαι καλός υποψήφιος για αυτή την επέμβαση.

Πως πραγματοποιείται η επέμβαση;
Γίνεται με γενική αναισθησία και διαρκεί από 60-90 λεπτά. Ο ασθενής τοποθετείται όπως όταν διενεργείται αμυγδαλεκτομή. Ανάλογα με το πρόβλημα και την εκτίμηση του Χειρουργού- Ω.Ρ.Λ. αφαιρούνται η σταφυλή, μέρος της μαλακής υπερώας , και πιθανώς και οι αμυγδαλές. Τοποθετούνται απορροφήσιμα ράμματα που συγκρατούν τους νεοδιαμορφωμένους μαλακούς ιστούς.

 Μετεγχειρητική πορεία:
Συνήθως η πορεία είναι ανεπίπλεκτη και ο ασθενής εξέρχεται από την κλινική την επομένη του χειρουργείου. Χορηγείται αντιβιοτική αγωγή για 7 ημέρες. Υπάρχει έντονος πόνος που διαρκεί αρκετές ημέρες και χρειάζονται ισχυρά αναλγητικά. Ο ασθενής λαμβάνει οδηγίες για λήψη μαλακών τροφών το πρώτο διάστημα και αποφυγή έντονης σωματικής δραστηριότητας για 2-3 εβδομάδες.   

Τι επιπλοκές μπορεί να συμβούν;
Μπορεί να εμφανιστεί αιμορραγία και φλεγμονή, ρινοφαρυγγική παλινδρόμηση υγρών (σπάνια, συνήθως προσωρινή) μεταβολή της φωνής (σπάνια) στένωση του ρινοφάρυγγα ( σπάνια)

Ποια είναι τα πιθανά οφέλη :

  • Μείωση ροχαλητού
  • Μείωση επεισοδίων άπνοιας
  • Βελτίωση ποιότητας ύπνου και μείωση της ημερήσιας υπνηλίας

Πόσο αποτελεσματική είναι η UPPP στην υπνική άπνοια;
Η UPPP είναι επιτυχής σε μεγάλο ποσοστό ( >80%)  όταν εκτελείται σε άτομα που είναι καλοί υποψήφιοι για αυτήν την επέμβαση.

Η UPPP εξαλείφει εντελώς την υπνική άπνοια σε ορισμένα άτομα, ενώ άλλοι  εξακολουθούν να χρειάζονται τη συσκευή CPAP.

Συχνές Ερωτήσεις

Η υπερωιοφαρυγοπλαστική είναι μία επέμβαση που έχει σχετικά δύσκολη ανάρρωση. Ο πόνος είναι έντονος τις πρώτες ημέρες και χρειάζεται αναλγητικά, ενώ υπάρχει δυσκολία στην κατάποση και στη σίτιση ιδιαίτερα στερεών τροφών. Ο λαιμός είναι πρησμένος, η υπερώα οιδηματώδης και διογκωμένη και υπάρχει δυσκολία ομιλίας.  Συνιστάται μαλακή και υγρή  διατροφή, αποφυγή έντονης άσκησης και σωματικής κόπωσης και παρακολούθηση για αιμορραγία ή πυρετό.    Χρειάζονται  1–2 εβδομάδες για να μπορείς να φας φυσιολογικά και     2–3 εβδομάδες για επάνοδο σε έντονη δραστηριότητα.

Ο λαιμός συνεχίζει να βελτιώνεται σταδιακά και η φλεγμονή υποχωρεί σε 4–6 εβδομάδες.   

Αν δει ο ασθενής σταγόνες αίματος στο στόμα  συνήθως είναι  φυσιολογικό και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανησυχία.

Όμως εάν υπάρχει συνεχής ή αυξανόμενη αιμορραγία τότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία με το Ω.Ρ.Λ. που έκανε την επέμβαση και μεταφορά στο νοσοκομείο ή στην κλινική.           

Η επέμβαση δεν αντικαθιστά πάντα τη συσκευή CPAP και συχνά αποτελεί μέρος συνδυαστικής αντιμετώπισης της αποφρακτικής άπνοιας του ύπνου.