Χειρουργικός ευθειασμός του ρινικού διαφράγματος (Πλαστική του ρινικού διαφράγματος)
Ο χειρουργικός ευθειασμός της σκολίωσης του ρινικού διαφράγματος (διαφραγματοπλαστική) αποτελεί μια εξειδικευμένη και λεπτομερή διαδικασία, που απαιτεί μεγάλη εμπειρία και βαθιά κατανόηση της ρινικής ανατομίας.
Στόχος της σύγχρονης διαφραγματοπλαστικής είναι όχι μόνο η διόρθωση της σκολίωσης, αλλά και η διατήρηση της δομικής σταθερότητας της μύτης, επιτρέποντας φυσιολογική ροή αέρα χωρίς να αλλοιώνεται το εξωτερικό σχήμα της ρινός.
Πότε ενδείκνυται ο χειρουργικός ευθειασμός;
Η διαφραγματοπλαστική ενδείκνυται όταν:
- Υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα ( δυσκολία στη ρινική αναπνοή, έντονη συμφόρηση, πονοκέφαλος, ροχαλητό, άπνοιες στον ύπνο, και συχνές ρινοκολπίτιδες.
- Η φαρμακευτική αγωγή δεν προσφέρει ανακούφιση
- Η ποιότητα ζωής επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό
Πως γίνεται η επέμβαση;
Γίνεται υπό γενική αναισθησία, και διαρκεί περίπου 60 λεπτά.
Εκτελείται ενδορρινική προσπέλαση, δηλαδή εσωτερική τομή στο πρόδομο της ρινός , 2-3 χιλ. προ του ορίου δέρματος – βλεννογόνου. (Φωτο 1)
Η επέμβαση ξεκινά με λεπτή αποκόλληση του βλεννογονοπεριχονδρίου, ώστε να αποκαλυφθεί ο χόνδρος. Η αποκόλληση πρέπει να είναι πλήρης, αλλά προσεκτική, για να αποφευχθεί η δημιουργία διάτρησης. Αφού αποκαλυφθούν οι παραμορφωμένες περιοχές, ο χειρουργός αναλύει εάν η παραμόρφωση οφείλεται σε χόνδρο, οστό, ή συνδυασμό των δύο.
Η κινητοποίηση του χόνδρου από το οστέινο διάφραγμα και το έδαφος της ρινός (υποδιάφργμα – premaxilla) είναι από τα πλέον κρίσιμα στάδια της επέμβασης. Στη συνέχεια γίνεται κινητοποίηση των παραμορφωμένων τμημάτων και διόρθωση με αφαίρεση ή αναδιαμόρφωση του χόνδρου. Στόχος δεν είναι η πλήρης αφαίρεση του χόνδρου αλλά η διατήρησή του ( πάντα διατήρηση τουλάχιστον μιάς < L> λωρίδας στο ραχιαίο κ ουραίο τμήμα του τετράπλευρου χόνδρου ) ώστε να παραμείνει σταθερή η δομή της μύτης ( φωτο 2).
Σε ήπιας μορφής σκολιώσεις, εφαρμόζονται τομές –σχάσεις απομνημόνευσης στο κοίλο τμήμα του χόνδρου. Οι τομές αυτές χαλαρώνουν τις εσωτερικές τάσεις του χόνδρου και επιτρέπουν τον ευθειασμό του χωρίς να απαιτείται εκτεταμένη αφαίρεση.
Οι οστέινες παραμορφώσεις του διαφράγματος συχνά απαιτούν χρήση οστεοτόμων ή ειδικών μικρών εργαλείων για αποκατάσταση. Αφαιρούνται άκανθες, οστέινες προεξοχές ή τμήματα που εμποδίζουν τη σωστή ροή αέρα.
Η διαδικασία απαιτεί ακρίβεια, καθώς το κάθετο πέταλο του ηθμοειδούς είναι λεπτό και ευαίσθητο.
Για τις δύσκολες πρόσθιες παραμορφώσεις, όπου το ουραίο άκρο του τετράπλευρου χόνδρου αποτελεί και δομικό στήριγμα της μύτης, μπορεί να απαιτηθεί μερική αφαίρεση και επανατοποθέτησή του. Σε αυτή τη διαδικασία, ο χειρουργός επαναφέρει το χόνδρινο στήριγμα στην πρόσθια ρινική άκανθα και το καθηλώνει με ειδικές ραφές ώστε να εξασφαλιστεί η μακροχρόνια σταθερότητα.(Φωτο 3).
Στις περιπτώσεις όπου ο χόνδρος είναι τόσο παραμορφωμένος ώστε δεν είναι δυνατή η επιδιόρθωσή του εντός της μύτης, χρησιμοποιείται η τεχνική της εξωσωματικής διαφραγματοπλαστικής. Σε αυτήν, ο χόνδρος αφαιρείται εντελώς, ευθειάζεται εξωτερικά, διαμορφώνεται σε σταθερή νέα δομή χόνδρου και επανατοποθετείται στη μέση γραμμή, εξασφαλίζοντας άριστη λειτουργική στήριξη.
Ένα από τα σημαντικότερα στάδια της επέμβασης είναι η τελική σταθεροποίηση της νέας δομής. Χρησιμοποιούνται λεπτές απορροφήσιμες ραφές που συγκρατούν τα τμήματα του χόνδρου σε ευθεία θέση. Σε μερικές περιπτώσεις τοποθετούνται νάρθηκες σιλικόνης που παραμένουν στη μύτη για λίγες ημέρες, εμποδίζοντας τις συμφύσεις και βοηθώντας την επίτευξη ομαλής επούλωσης.
Στο τέλος της επέμβασης, η ενδορινική τομή συγκλείεται με ραφή και τοποθετείται ή όχι πωματισμός ανάλογα με την προτίμηση του χειρουργού.
Η επιτυχία της επέμβασης εξαρτάται από τη λεπτομέρεια στη χειρουργική τεχνική και τη σωστή διαχείριση των ιστών. Η διατήρηση επαρκούς χόνδρου στο πρόσθιο τμήμα είναι απαραίτητη για τη δομική σταθερότητα της μύτης. Ο υπερβολικός χειρισμός ή η υπερβολική αφαίρεση μπορεί να οδηγήσει σε αισθητικές παραμορφώσεις, όπως καθίζηση του ρινικού ραχιαίου τμήματος.
Υπάρχουν επιπλοκές;
Οι επιπλοκές είναι συνήθως σπάνιες με τη σύγχρονη χειρουργική. Μπορεί να συμβεί αιμάτωμα ( που χρήζει άμεσης παροχέτευσης) , να δημιουργηθούν συμφύσεις, μικρές αισθητικές αλλαγές, διάτρηση διαφράγματος, παροδικό μούδιασμα των δοντιών, μολύνσεις ή υποσμία.
Μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να υπάρχει πτώση της κορυφής της μύτης εάν δεν έχει διατηρηθεί ή αποκατασταθεί το ουραίο άκρο του χόνδρου του διαφράγματος ( το βλέπουμε συχνά σήμερα σε ασθενείς που είχαν χειρουργηθεί πριν πολλά χρόνια και δεν έγινε σωστή διαχείρηση του ουραίου άκρου).
Τι οδηγίες πρέπει να ακολουθήσει ο ασθενής μετεγχειρητικά;
Ανάρρωση για περίπου 4-5 ημέρες, αποφυγή έντονης σωματικής άσκησης, ρινοπλύσεις καθημερινά με φυσιολογικό ορό και χρήση ρινικής αλοιφής για την πρώτη εβδομάδα. Μπορεί να χορηγηθεί και αντιβίωση εάν κρίνει ο Ω.Ρ.Λ.
Πόσος είναι ο χρόνος αποκατάστασης;
Ήπιο οίδημα ή συμφόρηση είναι φυσιολογικά στην αρχή.
Επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες σε 5–7 ημέρες.
Πλήρης αποκατάσταση της ρινικής αναπνοής σε 3–6 εβδομάδες.
Γίνεται η επέμβαση αυτή σε παιδιά;
Στα παιδιά, η επέμβαση παλαιότερα αποφευγόταν επειδή το ρινικό διάφραγμα είναι σημαντικό για την ανάπτυξη του προσώπου. Σήμερα είναι γνωστό ότι ο παιδικός χόνδρος έχει αυξημένη αναγεννητική ικανότητα και η σωστή τεχνική δεν επηρεάζει την ανάπτυξη. Η χειρουργική παραμένει προσεκτική, διορθώνει μόνο το τμήμα που προκαλεί απόφραξη, με στόχο την αποφυγή τραυματισμού των κέντρων ανάπτυξης (ραχιαία ζώνη, ουραία ζώνη, σύνδεση με το προρρίνιο και το ηθμοειδές). Ακόμα και σήμερα όμως, από τους περισσότερους Ω.Ρ.Λ.- χειρουργούς, η διαφραγματοπλαστική αποφεύγεται πριν την ηλικία των 16-17 ετών.
Μπορεί να συνδυαστεί με άλλες επεμβάσεις;
Ναι, συχνά συνδυάζεται με:
- Κογχοπλαστική (σμίκρυνση των κάτω ρινικών κογχών )
- Ενδοσκοπική χειρουργική παραρρινίων για χρόνια ρινοκολπίτιδα με ή χωρίς ρινικούς πολύποδες
- Ρινοπλαστική
Το αποτέλεσμα είναι μόνιμο;
Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι.
Ωστόσο, ένας τραυματισμός ή μη σταθεροποίηση των δομών κατά την επέμβαση μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα.
Συχνές Ερωτήσεις
Η διαφραγματοπλαστική είναι γενικά μια ασφαλής και πολύ συχνή επέμβαση, ειδικά όταν γίνεται από έμπειρο χειρουργό.
Την επόμενη ημέρα του χειρουργείου αφαιρούνται δύο μικρά ταμπόν (πωματισμός) που συχνά έχουν τοποθετηθεί στο τέλος της επέμβασης. Μετά από λίγες ώρες και αφού δεν υπάρχει αιμορραγία ο ασθενής εξέρχεται από την κλινική με οδηγίες καλής ρινικής φροντίδας που περιλαμβάνει συχνές ρινοπλύσεις και χρήση ρινικής αλοιφής για 7-10 ημέρες. Μπορεί να παρατηρηθεί μούδιασμα στην περιοχή των δοντιών της άνω γνάθου που βελτιώνεται γρήγορα.
Η μύτη είναι μπουκωμένη τις πρώτες ημέρες αλλά σταδιακά με τις ρινοπλύσεις, την υποχώρηση του οιδήματος από την επέμβαση, και τον καθαρισμό της μύτης με αναρρόφηση από τον θεράποντα ιατρό , καθαρίζει και η αναπνοή βελτιώνεται θεαματικά.
Μετά την επιστροφή στο σπίτι μπορεί κάποιος να ασχοληθεί με μικροεργασίες και ελαφρά σωματική δραστηριότητα μετά τις 2-3 ημέρες.
Αποφυγή καπνού και σκόνης και αποφυγή έντονου φυσήματος της μύτης για 1-2 εβδομάδες. Μετά τις 10 ημέρες ο ασθενής επιστρέφει στην κανονική του ζωή.
Δεν χρειάζεται έντονη άσκηση για 3-4 εβδομάδες και ιδιαίτερα ανασήκωση βάρους.
Ένα μικρό ποσοστό ασθενών μπορεί να έχει ξανά προβλήματα στο μέλλον. Το πιο σημαντικό είναι η επανεμφάνιση της ρινικής απόφραξης που μπορεί να οφείλεται σε μη τέλεια διόρθωση του προβλήματος του ρινικού διαφράγματος ή να συνδέεται με αλλεργία ( που υποεκτιμήθηκε προεγχειρητικά) ή υπερτροφία των κάτω ρινικών κογχών. Σπανιώτερα μπορεί να παρατηρηθεί διάτρηση του ρινικού διαφράγματος ( προκαλεί ήχο σαν σφύριγμα στην αναπνοή ή ξηρότητα) και συμφύσεις που μπορεί να περιορίζουν τη ροή του αέρα και απαιτούν λύση. Τέλος μπορεί να συμβεί αλλαγή του σχήματος της μύτης , αρκετά χρόνια μετά την επέμβαση, λόγω κακής χειρουργικής τεχνικής.
Ασφαλώς. Όταν ο ασθενής έχει σκολίωση του ρινικού διαφράγματος και λειτουργικό πρόβλημα μπορεί εφόσον το θελήσει, στον ίδιο χρόνο, να διορθώσει και ένα αισθητικό πρόβλημα της μύτης που τον απασχολεί.
Ο χρόνος της επέμβασης αυξάνεται και η μετεγχειρητική πορεία είναι πιο απαιτητική, στην περίπτωση που γίνει και η πλαστική, αλλά σε μία επέμβαση υπό γενική αναισθησία μπορεί να γίνει αποκατάσταση και του λειτουργικού και του αισθητικού προβλήματος.
Η ρινοπλαστική μαζί με τη διόρθωση του ρινικού διαφράγματος πρέπει να εκτελούνται από τον ίδιο χειρουργό που έχει εξειδίκευση και εμπειρία στην επέμβαση αυτή. Και εδώ ο Χειρουργός – Ω.Ρ.Λ. ,που έχει εξειδικευτεί στην ρινοπλαστική, έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των πλαστικών χειρουργών αφού γνωρίζει πολύ καλύτερα την χειρουργική της σκολίωσης του ρινικού διαφράγματος και μπορεί να επιτύχει με μεγαλύτερη ακρίβεια την λειτουργική και αισθητική αποκατάσταση της μύτης.