Ωτοσκλήρυνση
Τι είναι η ωτοσκλήρυνση;
Η ωτοσκλήρυνση είναι μια χρόνια πάθηση του μέσου (και σπανιότερα του έσω) ωτός, η οποία προκαλεί προοδευτική απώλεια ακοής.
Θεωρείται μια διαταραχή του οστικού μεταβολισμού της ωτικής κάψας, κυρίως γύρω από τον αναβολέα, ενός από τα τρία ακουστικά οστάρια ( μέσω των οποίων μεταδίδεται ο ήχος). Η παθολογική αυτή οστική αναδόμηση οδηγεί σε ακινητοποίηση του αναβολέα, με αποτέλεσμα τη διαταραχή της μετάδοσης του ήχου.
Ποιος είναι ο μηχανισμός;
Φυσιολογικά, ο αναβολέας μεταφέρει τις ηχητικές δονήσεις από το μέσο στο έσω ους μέσω της ωοειδούς θυρίδας και έτσι έχουμε ακοή.
Στην ωτοσκλήρυνση αναπτύσσεται σταδιακά σπογγώδης, ανώμαλος οστικός ιστός γύρω από την ωοειδή θυρίδα και περιορίζει την κίνησή της, ο αναβολέας καθηλώνεται και δεν δονείται επαρκώς, προκαλώντας βαρηκοία αγωγής (Φωτο).
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η πάθηση επεκτείνεται στο κοχλία (έσω ούς), προκαλώντας και νευροαισθητήρια βαρηκοΐα.
Ποια είναι η αιτία;
Η ακριβής αιτία δεν είναι πλήρως γνωστή, ωστόσο εμπλέκονται:
- Γενετικοί παράγοντες (συχνά αυτοσωμική επικρατούσα κληρονομικότητα). Οικογενής κατανομή στο 50-60% των περιπτώσεων.
- Ορμονικοί παράγοντες (συχνότερη εμφάνιση στις γυναίκες, επιδείνωση στην εγκυμοσύνη),
- Πιθανή συσχέτιση με ιογενείς λοιμώξεις (π.χ. ιός ιλαράς).
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Προοδευτική βαρηκοΐα αγωγιμότητας (συνήθως αμφοτερόπλευρη),
- Εμβοές (βουητό στα αυτιά),
- Ο πάσχων ακούει καλύτερα σε θορυβώδες περιβάλλον (παρακουσία Willis),
- Σπανιότερα ζάλη ή αστάθεια.
Σε ποια ηλικία εμφανίζεται συνήθως;
Η έναρξη είναι συνήθως στην νεαρή ενήλικη ζωή (20–40 ετών).
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται:
Στην κλινική εξέταση, όπου η ωτοσκόπηση δείχνει συνήθως μία φυσιολογική τυμπανική μεμβράνη με καλή κινητικότητα.
Στο ακοόγραμμα, που δείχνει χάσμα αέρινης–οστέινης αγωγής (χάσμα 25 db ή μεγαλύτερο) και μία χαρακτηριστική πτώση της οστέινης αγωγής στις 2kHz (Carhart notch).
Στην τυμπανομετρία ( τύπος Αs), η οποία συνήθως είναι φυσιολογική, και στη μέτρηση του αντανακλαστικού του αναβολέα που δείχνει κατάργηση αυτού στη πάσχουσα πλευρά.
Σε αξονική τομογραφία υψηλής ευκρίνειας λιθοειδών οστών σε ορισμένες περιπτώσεις για επιβεβαίωση της διάγνωσης ή όταν υπάρχει υποψία προσβολής και του έσω ωτός.
Πώς αντιμετωπίζεται η ωτοσκλήρυνση;
Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι:
- Συντηρητική : με ακουστικά βαρηκοΐας, όταν υπάρχει φτωχή διάκριση του λόγου στην ακοομετρία ή όταν δεν μπορεί /θέλει να χειρουργηθεί ο ασθενής.
- Χειρουργική : Αναβολεκτομή ή αναβολοτομή όπου αντικαθίσταται ο καθηλωμένος αναβολέας με πρόθεση με ή χωρίς χρήση Laser.
- Η φαρμακευτική αγωγή έχει περιορισμένο ρόλο. Σε ειδικές περιπτώσεις έχουν χρησιμοποιηθεί φθοριούχα άλατα, με περιορισμένη τεκμηρίωση.
Μπορεί να προληφθεί η ωτοσκλήρυνση;
Δεν υπάρχει τρόπος πρόληψης, ωστόσο η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση περιορίζουν τις επιπτώσεις στην ακοή.
Πρόγνωση:
Η πρόγνωση είναι πολύ καλή, ιδιαίτερα μετά από επιτυχή χειρουργική αντιμετώπιση. Οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση της ακοής. Σε ένα μικρό ποσοστό υπάρχει κίνδυνος μη βελτίωσης της ακοής και σε ένα ακόμα μικρότερο ποσοστό απώλεια της ακοής στο χειρουργημένο αυτί (deaf ear).
Συχνές Ερωτήσεις
Η ωτοσκλήρυνση είναι μια πάθηση όπου δημιουργείται ανώμαλη ανάπτυξη οστού στο μέσο αυτί, συνήθως γύρω από τον αναβολέα (ένα από τα μικρά οστά του αυτιού). Αυτό εμποδίζει τη σωστή μετάδοση του ήχου και προκαλεί βαρηκοΐα.
Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:
- Προοδευτική μείωση ακοής
- Βουητό στα αυτιά (εμβοές)
- Δυσκολία στην κατανόηση ομιλίας
Η διάγνωση τίθεται κυρίως από το ιστορικό του ασθενούς και το ακοόγραμμα, ενώ οι άλλες εξετάσεις βοηθούν στην επιβεβαίωση και στον σχεδιασμό θεραπείας.
Ναι, περίπου στο 70–80% των περιπτώσεων επηρεάζονται και τα δύο αυτιά, αλλά όχι πάντα στον ίδιο βαθμό.
Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι:
- Συντηρητική : με ακουστικά βαρηκοΐας, όταν υπάρχει φτωχή διάκριση του λόγου στην ακοομετρία ή όταν δεν μπορεί /θέλει να χειρουργηθεί ο ασθενής.
- Χειρουργική : Αναβολεκτομή ή αναβολοτομή όπου αντικαθίσταται ο καθηλωμένος αναβολέας με πρόθεση, με ή χωρίς χρήση Laser.
Η επιλογή ανάμεσα σε χειρουργείο και ακουστικά βαρηκοΐας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως ο βαθμός βαρηκοΐας, η ηλικία, η γενική υγεία και οι προσωπικές ανάγκες του ασθενούς.
Η αναβολεκτομή προσφέρει μόνιμη και καλύτερη αποκατάσταση ακοής, αλλά με χειρουργικούς κινδύνους. Τα ακουστικά είναι ασφαλή και άμεσα, αλλά δεν λύνουν το πρόβλημα ριζικά και πρέπει να χρησιμοποιούνται καθημερινά για να έχουν αποτέλεσμα.
Νεότεροι ή υγιείς ασθενείς με προοδευτική βαρηκοΐα → συνήθως χειρουργείο. Ηλικιωμένοι ή ασθενείς με μικρή βαρηκοΐα / ιατρικούς περιορισμούς → ακουστικά.
Όχι. Το κύριο πρόβλημα είναι η προοδευτική απώλεια ακοής που μπορεί να επηρεάσει την επικοινωνία και την ποιότητα ζωής. Το ενθαρρυντικό είναι ότι τα ακουστικά βαρηκοΐας και η χειρουργική επέμβαση (αναβολεκτομή) προσφέρουν αποτελεσματικούς τρόπους για την αποκατάσταση της χρησιμοποιήσιμης ακοής για πολλούς ανθρώπους.
Εάν υποψιάζεστε ωτοσκλήρυνση, ένας ακοολόγος και ένας ΩΡΛ μπορούν να σας καθοδηγήσουν για ασφαλείς, εξατομικευμένες επιλογές.